ایوان کرخه - هتل سنتی سرابی شوشتر
Select Page

  ایوان کرخه در شوش بزرگترین شهر مدفون ساسانی  

 

ایوان کرخه یکی از جاهای دیدنی خوزستان و بناهای تاریخی خوزستان است و در شمال آن قرار دارد. این اثر باستانی در ۲۵ کیلومتری شمال غربی شوش و قبل از جاده دهلران واقع شده است و همان‌طور که از اسمش برمی‌آید، در ساحل رود کرخه است. شاپور دوم، پادشاه سلسله ساسانی که در سال‌های ۳۰۹ تا ۳۷۹ پس از میلاد مسیح می‌زیست، دستور ساخت این شهر را صادر و آن را برپا کرد. این شهر تاریخی درواقع بزرگ‌ترین شهر مدفون شده و به جای مانده از دوره ساسانی است و در متون باستانی هم از آن به عنوان «کردشاپور» به معنی شهری که شاپور بنا کرد، یاد می‌شود، اما امروزه آن را به نام «ایوان کرخه» می‌شناسیم.
ایوان کرخه در سال ۱۹۵۰ میلادی توسط یک گروه باستان‌شناس خارجی کشف و از زیر خاک بیرون کشیده شد. در طراحی این شهر باستانی از معماری غربی الهام گرفته شده و جالب است بدانید بسیاری از تمدن‌ها پس از ساختش از آن ایده گرفتند. شهر باستانی ایوان کرخه به شکل یک مستطیل بسیار بزرگ با طول ۴ کیلومتر و عرض ۱ کیلومتر طراحی شده و دورتادور آن را بارویی از جنس خشت در بر گرفته است.
در جنوبی‌ترین نقطه شرقی شهر و با فاصله کمی از بارو یک بنای آجری بزرگ وجود دارد که هنوز قسمت‌هایی از آن باقی مانده است. باستان شناسان تخمین می‌زنند که این بنا با ارتفاع ۴۶ متر و در عرض تقریبا ۵۰ متر ساخته شده باشد. طاق هلالی آجری و زیبای آن نشان می‌دهد که در گذشته از شکوه و عظمت زیادی برخوردار بوده است. گفته می‌شود که این بنا با توجه به ارتفاعش امکان تماشای رود کرخه و جلگه سرسبز خوزستان را برای ساکنینش فراهم می‌کرده است. معمار آن در هر ۴ طرف بنا درب‌هایی برای تردد افراد در نظر گرفته و برای تأمین نور ورودی آن هم ۸ روزنه در همه اضلاع آن تعبیه کرده است.

به جز بنای مذکور دو ساختمان اصلی دیگر هم در ایوان کرخه کشف شده است. اولی کاخی است که با آجر و ساروج ساخته شده و چهارگوش است. سقف زیبای این تالار به‌صورت گنبدی طراحی شده است. دو بخش جانبی دیگر در کنار این بنا وجود دارند که معمار آن‌ها در اقدامی نوین از طاق ضربی استفاده کرده است. دومین بنای مهم کردشاپور یک کوشک بزرگ با سه ایوان است. دیوارهای این کوشک با نقاشی‌های دیواری مزین شده‌اند و از همین جهت برای علاقه‌مندان و گردشگران جالب توجه است.
باستان شناسان سیستم‌های متعددی در زمینه تأسیسات شهری از جمله کارگاه تهیه و بافندگی ابریشم در ایوان کرخه کشف کرده‌اند. ظاهرا صنعت ابریشم این شهر مشهور بوده و سالانه مقادیر زیادی از این کالای گران‌بها را صادر می‌کرده است.
شهر شوش یکی از قدیمی‌ترین شهرهای باستانی و مرکز تمدن عیلامیان بوده است. آثار اولین دهکده مسکونی این شهر به تمدنی مربوط به ۹۰۰۰ سال پیش از تولد مسیح بازمی‌گردد. شاپور دوم ساسانی در پی گرایش اغلب ساکنین شوش به دین مسیحیت تصمیم گرفت شهر دیگری در همان حوالی بنا کند و بدین ترتیب ایوان کرخه را ساخت.
ایوان کرخه از جاذبه های گردشگری خوزستان است و در سفر به خوزستان نباید بازدید از آن را فراموش کنید.